Lãi vay mặt bằng thương mại cao chính là thuế nắm giữ đất, chỉ khác nộp cho ngân hàng
Có mấy anh em nhắn hỏi anh, rằng vay tiền ôm cái mặt bằng mở quán, tháng nào cũng oằn lưng trả lãi, mà tiền thuê với tiền bán buôn thu về chẳng bù nổi. Kêu lãi vay bất động sản thương mại cao quá. Anh thì thấy nó bình thường của cái xứ mình thôi, chẳng có gì lạ.
Vấn đề là các bạn đang đo sai cái giá của miếng đất. Cứ tưởng giá nó bằng cho thuê được bao nhiêu một tháng. Không phải đâu. Giá miếng đất được đo bằng việc ngân hàng chịu cho vay bao nhiêu trên nó. Đất là vốn, là tư liệu sản xuất, còn cái nhà bên trên mới là hàng tiêu dùng, đo bằng công năng. Mà bank thì chỉ giải ngân cái gì nó nhìn thấy rõ. Miếng đất thì sờ được, cầm sổ được. Chứ cái chất xám của các bạn, cái công năng buôn bán, là thứ vô hình, ai mà cho vay trên đó? Thế là tiền tín dụng cứ dồn hết vào đất, giá đất phồng lên theo tín dụng chứ có theo nhu cầu dùng thật đâu.
Nhưng cái điểm mấu chốt, cái mà ít người chịu ngẫm, là ở xứ mình chưa đánh thuế vào việc GIỮ đất theo năm. Ôm một miếng đất bỏ không gần như chẳng tốn đồng thuế nào cả. Nên ai cũng ôm đất làm kho của cải, để đó cho nó lên. Cái duy nhất nó bào người ôm là khoản lãi vay hàng tháng. Cho nên cái lãi cao mà anh è cổ trả mỗi tháng ấy, nói cho vuông, nó cũng như một khoản thuế nắm giữ, chỉ khác là tính trên phần đang vay. Chỉ khác là anh nộp cho ngân hàng chứ không nộp cho nhà nước. Bản chất là một.
Anh nhớ hồi hai nghìn lẻ bảy, có rất nhiều người vay tiền mua nhà đất ngay lúc giá đỉnh. Đến khi tín dụng ngừng bơm, chả có sắc thuế nào bắt họ phải bán cả, chỉ có mỗi cái lãi hàng tháng nó gặm. Người ta gồng được cỡ hai ba tháng, rồi vài năm sau, rất đông người bán tháo, giá rụng có nơi hơn nửa. Cứ hình dung ôm càng lâu thì lỗ càng đều, tiền thuê thu về không bao giờ đuổi kịp tiền lãi phải trả. Đó là chuyện đương nhiên.
Mà tại sao nhà nước cứ để cái lãi làm công việc của thuế? Là vì miếng đất chính là tài sản thế chấp lõi để cả hệ thống ngân hàng nó chạy. Bây giờ đánh thuế giữ đất, cho giá đất tụt về đúng công năng thật của nó, thì co luôn cái kho thế chấp ấy. Cả hệ thống rung. Thế nên thà thu bằng lãi cho nó êm, cho nó kín đáo.
Nói vậy để các anh em ôm mặt bằng hiểu, rằng cái đau các bạn đang chịu không phải tự dưng, cũng không phải xui. Nó là cơ chế. Các bạn đang trả một thứ thuế trá hình, mà lại nộp nhầm cửa. Nghĩ cho kỹ thì buồn cười thật.
Chừng nào thuế giữ đất theo năm còn chưa ra đời, khoản lãi anh trả mỗi tháng vẫn là thứ thuế duy nhất bào anh. Cứ nhìn lại 2007: giá đỉnh rồi rụng có nơi hơn nửa, người ôm dài nộp lãi thay thuế suốt cả chặng.
Nguồn: diễn biến chu kỳ bất động sản Việt Nam 2007-2013, tư liệu công khai.