Đánh thuế đất bỏ hoang 0,2% có buộc người ôm đất phải bán?

Ba triệu với ba trăm ba mươi hai triệu.

Số đầu là tiền thuế đất bỏ hoang tăng thêm mỗi năm. Số sau là tiền lãi ngân hàng mỗi năm. Cùng một lô đất nền.

Sáng 23/10 Chính phủ trình Quốc hội mức thuế 0,2% cho đất bỏ hoang, chậm đưa vào sử dụng, dự kiến áp từ 1/1/2027. Đọc tít báo cứ tưởng sắc thuế mới, hội ôm đất chắc khối người mất ngủ.

Cơ mà đất chưa sử dụng đã chịu 0,15% từ năm 2012 rồi. Giờ lên 0,2%, tức là với nhóm đất này thêm 0,05 điểm. Mà vẫn mới là đề xuất, Quốc hội chưa bấm nút.

Thử làm phép tính cho một lô đất nền 100 mét vuông, giá rao 61 triệu một mét. Lô đó 6,1 tỷ. Vay một nửa, lãi quanh 10,9% một năm, đó mới là mức vay mua nhà, nhiều nơi còn cao hơn, mỗi năm trả độ 332 triệu tiền lãi. Thuế 0,2%, tính rộng tay trên giá thị trường chứ tính trên bảng giá đất còn thấp hơn, cũng chỉ độ 12 triệu. Phần tăng thêm so với mức cũ độ 3 triệu, chưa đủ một bữa nhậu tất niên.

Còn riêng quý III, giá đất nền rao bán ở TP.HCM đã lùi 3% theo batdongsan.com.vn, tức nếu lô ấy đi đúng mặt bằng thì bay độ 183 triệu. Bằng sáu chục năm tiền thuế tăng thêm. Đất chưa kịp chịu thuế đã tự trừ trước phần của cả đời con cháu.

Nên với người ôm đất bằng tiền vay, thứ đang ép bán không phải tờ thuế mà là tờ lãi. Ngân hàng giờ cho vay ra còn nhiều hơn tiền gửi huy động được, tiền đắt thì ai vay mà ôm đất không sinh đồng nào kiểu gì cũng phải nhả.

Thế sao Nhà nước đánh nhẹ thế? Có lẽ vì đất là cái két thế chấp của cả hệ thống. Đánh mạnh tay thì két có thể mất giá, ngân hàng mất tài sản bảo đảm, chưa đánh được đầu cơ đã đánh trúng ngân hàng. Nên hoá đơn phải dựng từ bậc thấp, bậc này chỉ để báo cho người ôm đất biết giữ đất không còn miễn phí. Riêng đất dự án bỏ không thì có thể còn nặng hơn. Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi đề xuất bắt chủ đầu tư nộp khoản tiền luỹ tiến, chậm càng lâu nộp càng nhiều, quá 60 tháng thì Nhà nước thu hồi. Mức bao nhiêu còn chờ nghị định, nhưng nếu thông qua thì chủ đầu tư mới là người đáng mất ngủ.

Thuế chỉ chọn ra ai phải bán. Còn đất có người mua lại hay không chủ yếu do giá đồng tiền vay và túi tiền người ở thật. Lúc tiền còn đắt thế này thì thuế đứng xếp hàng sau.

Thuế thì gãi, lãi thì cắn.