Thuế bất động sản không phải để phạt người có nhà

Thuế bất động sản không phải để phạt người có nhà.

Mà nói cho đúng, tới giờ vẫn chưa có đồng thuế nào hết. Mới là dự thảo, Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu đánh thuế đầu cơ đất thôi. Vậy mà nghe hơi đó, khối người đã giãy nảy, tưởng nhà nước sắp móc túi mình, ai có cái nhà cũng phải è cổ đóng. Đọc xuôi thì tưởng nó nhắm vào túi mình. Đọc ngược lại mới thấy nó nhắm vào người khác.

Anh nhớ mấy năm sốt đất, ra đường ai cũng thành nhà đầu tư. Đi ăn cưới, mâm nào cũng bàn lô nào vừa sang tay lời mấy trăm. Chị bán rau đầu ngõ cũng ôm hai miếng đất nền ngoài ngoại thành, ngày nào cũng mở điện thoại ra dò giá. Cả nước đổ xô đi ôm đất, mà đất thì có đẻ thêm được hạt gạo nào đâu.

Giá đất sốt lên không phải vì đất tự đẻ ra tiền. Nó lên vì một trò. Mười ông, mỗi ông một miếng đất một tỉ, ai cũng đem miếng đất cắm ngân hàng vay một phần, rồi mua đất của nhau, chẳng sản xuất ra hột thóc nào. Giá càng đội, đất định giá lại càng cao, cắm lại vay được càng lắm. Từ mỗi lô một tỉ lên mười tỉ, chỗ vay phình theo, hàng chục tỉ tín dụng mới được bơm ra, năm nào cũng phải cõng lãi. Mà lãi ấy đất có đẻ ra hàng hoá nào để trả đâu, nên rốt cuộc người đi làm phải cày ra mà gánh. Ngân hàng rót được cũng chỉ nhờ hai thứ: tài sản thế chấp, hoặc thặng dư từ mồ hôi người lao động. Thế chấp thì có hạn, còn mồ hôi thì phải tích cóp bao nhiêu năm. Đất càng đắt, tín dụng càng bị hút hết vào chỗ ôm chờ giá, chẳng còn mấy đồng chảy vào nhà máy, vào đồng ruộng.

Đây mới là chỗ đám đông đứng nhầm cửa.

Thuế nắm giữ hàng năm không đánh vào cái nhà anh đang ở. Nó đánh vào đất ôm chờ giá, đất giữ đó mà không dùng. Anh có một căn để chui ra chui vào thì khoản thuế ấy nhẹ như lông hồng. Còn thằng ôm mười lô nằm chờ người khác cày để mình ăn chênh, mỗi năm phải nôn ra một khoản, thì mới đau. Ôm đất chờ giá bỗng thành lỗ theo năm. Nó phải xả, hoặc phải lôi đất ra làm ăn thật. Đánh nhầm người, là do nhìn nhầm chỗ.

Mà cái vòi thuế với cái quyền định giá đất, nhà nước cầm cả hai. Nên nó thừa sức chĩa vào đúng phần địa tô mà lớp đầu cơ ăn không, kéo về cho ngân sách, đổ lại vào đầu tư công với an sinh. Đánh thuế kiểu đó thì được ba cái một lúc: giá đất không giảm sâu nhưng cũng thôi sốt, người chăm chỉ tích cóp còn mua nổi cái nhà để ở; đất đầu cơ dần chuyển sang làm ăn, đẻ ra giá trị thật; nhà nước có thêm nguồn thu.

Đánh thuế nắm giữ thì đất đầu cơ phải xả, giá đất bò về nhu cầu thật, đất chảy về tay người ở và người làm. Buông thuế ra, đất lại trôi về đám ôm chờ giá, dăm năm sau sốt lại từ đầu. Đất thì hữu hạn, lòng tham ăn chênh thì vô hạn. Nên đời nào cũng phải có người cầm dao cắt tô định kỳ. Ai giãy nảy nhất, thường là kẻ đang ôm đất chờ người khác cày.