Tuần 42 (03/10 - 10/10/2026) · Lãi gửi mới 6,38%, giá cả 5,08%: tiền rẻ chỉ dành cho vùng Nhà nước chọn, còn lại trả giá cao

Tuần này Ngân hàng Nhà nước công bố lãi gửi tiết kiệm mới bình quân 6,38% một năm. Đó là con số treo trên bảng. Ra quầy hỏi gửi 13 tháng thì có nơi chào tới 8 đến 9%. Anh điểm lại xem tiền tuần này thật ra đắt cỡ nào, ai được mua rẻ, ai phải trả giá quầy.

Tuần trước nói trước hai câu, nói chắc. Câu thứ nhất: từ 5 đến 10/10 Ngân hàng Nhà nước không nâng lãi điều hành, cái phanh vẫn nằm ở giá xăng giá điện. Lãi điều hành giữ nguyên. Ngày 6/10 Bộ Tài chính họp báo, nói không tăng giá dịch vụ y tế, giáo dục, cố gắng không tăng giá điện, thuế xăng ưu đãi kéo tới 31/12. Câu thứ hai: kỳ xăng 8/10, Brent còn trên 100 đô thì xăng khó giảm. Brent chốt ngày 8/10 khoảng 104,28 đô, xăng tăng hơn 1.000 đồng một lít, kỳ tăng thứ sáu liên tiếp. Hai câu, hai lần trúng.

Trúng không phải vì đoán giỏi. Trúng vì cái máy tuần này chạy đúng như nó đã khai: ga nhấn bằng tín dụng, phanh đạp bằng ngân sách, còn đồng tiền thì không ai hạ giá. Tiền tuần này giống hàng ngoài chợ, mỗi quầy treo một bảng giá riêng. Đi một vòng bảy quầy:

Quầy đầu tiên bán tốc độ. Hội nghị Trung ương 4 họp từ 5 đến 8/10, chốt kế hoạch và dự toán 2027 trên nền GDP trên 10%. Trước đó hai hôm, ngày 3/10, Thủ tướng đặt quý tư phải tăng trên 12,5%, và kết quả cuối năm là căn cứ luân chuyển cán bộ. Đầu tư công chín tháng giải ngân 642.961 tỷ, bằng 62,9% kế hoạch, còn khoảng 380.000 tỷ theo kế hoạch giao (Thủ tướng nêu cỡ 450.000 tỷ) phải tiêu trong một quý. Chia ra thì khoảng 37% tiền cả năm dồn vào ba tháng cuối. Tốc độ có giá, và giá ấy được đặt bằng chỉ tiêu. Bên kia cán cân cũng có số: ngân sách chín tháng vẫn bội thu khoảng 313.600 tỷ, Nhà nước chưa phải đi vay để chạy, còn dự toán 2027 chưa có con số bội chi.

Tiền đầu tư công đổ xuống thì tín dụng phải chạy theo, và quầy thứ hai là chỗ bán tiền cho vay. Dư nợ đến 30/9 khoảng 20,75 triệu tỷ, tăng 16,69% so cùng kỳ. Cục Thống kê đưa ra cặp số khác: đến 28/9 huy động tăng 9,78%, tín dụng tăng 10,89%. Chênh 1,11 điểm. Cùng kỳ năm ngoái chênh 3,38 điểm, tức 13,37 so với 9,99. Khoảng hở hẹp lại, nhưng hẹp lại bằng tiền: lãi gửi phát sinh mới đến 20/9 lên 6,38%, cao hơn cuối năm ngoái 1,15 điểm. Mà 6,38% mới là số bình quân trên bảng. Ra quầy hỏi kỳ 13 tháng thì có nơi chào tới 8 đến 9%. Con số bình quân một giá, quầy kỳ dài trả một giá khác, và người gửi nhận giá nào còn tuỳ kỳ hạn. Bồn không tự đầy. Bồn phải mua nước. Ngân hàng Nhà nước nói lãi liên ngân hàng có xu hướng giảm, nhưng số qua đêm từng phiên tuần này không có trong tay, nên câu đó tạm là lời nói, chưa thành số.

Mua nước lẻ ở quầy tiết kiệm chưa đủ, nhà băng sang quầy thứ ba mua sỉ vốn dài. Tháng 9 cả thị trường trái phiếu doanh nghiệp phát hành 55.407 tỷ, cùng tháng mua lại trước hạn 23.171 tỷ. Phát hành trừ mua lại trước hạn còn 32.236 tỷ, nhà băng chiếm một phần trong đó. Theo bản tin ngày 7/10, lãi suất cơ sở có nơi đã lên 13,5% một năm. Mua đắt thì bán đắt, chưa thấy ai làm ngược lại. Đối trọng cũng phải ghi: VDSC vẫn dự báo lợi nhuận trước thuế quý ba của 11 ngân hàng khoảng 85.226 tỷ, tăng 23% so cùng kỳ. Nhà băng chưa lỗ. Nó giữ lãi bằng cách bán được nhiều hơn, không phải bằng cách mua được rẻ hơn.

Quầy thứ tư không bán gì cả. Quầy này cho không, và người trả là ngân sách. Bộ Tài chính giữ giá điện, không tăng giá y tế giáo dục, kéo ưu đãi thuế xăng tới 31/12, quỹ bình ổn xăng dầu trích từ tạm ứng ngân sách. Xăng vẫn tăng. Kỳ 8/10 giá RON92 thế giới tăng 4,80%, giá lẻ trong nước tăng hơn 1.000 đồng một lít. Nếu có phần chênh thì là phần tay ngân sách đỡ. Giá tiêu dùng tháng 9 đã 5,08% so cùng kỳ, và chính Bộ Tài chính nói dư địa để giữ mục tiêu chỉ còn khoảng 0,05% mỗi tháng. Mỏng như tờ giấy pơ luya. Bên kia cán cân: lạm phát cơ bản 4,26% còn thấp hơn mức chung, áp lực chủ yếu đến từ giá nhập, Brent mà về dưới 95 thì cái phanh tài khoá có khi đủ. Có khi. Nhưng Brent đang 104, OPEC+ ngày 4/10 không tăng cung, và ưu đãi thuế hết hạn đúng 31/12. Cái phanh này có vách.

Quầy thứ năm bán tiền rẻ, nhưng chỉ bán cho người có tên trong danh sách. Ngày 7/10 Ngân hàng Nhà nước nói rõ: dư nợ tăng thêm cho nhà ở xã hội và khu công nghiệp không tính vào dư nợ bất động sản bị kiểm soát. Nhà ở xã hội cho người mua vay 6,5% một năm, chủ đầu tư 7%. Nghe rẻ. Tới cuối tháng 8 mới giải ngân cho người dưới 35 tuổi khoảng 577 tỷ, chậm vì thiếu nhà chứ không thiếu tiền. Cách đó một quầy, vay mua nhà thương mại lãi cố định bình quân khoảng 10,9%, thả nổi 13 đến 15%. Lấy 10,9 trừ con số trên bảng 6,38 thì tưởng nhà băng ăn khoảng 4,5 điểm. Trừ giá quầy 8 đến 9% thì chỉ còn chừng 2 đến 3 điểm, nên phần thả nổi 13 đến 15% mới là chỗ nhà băng lấy lại tiền đã trả cho người gửi. Cùng một đồng tiền mà hai giá, cách nhau khoảng 4,4 điểm, và thứ quyết định giá là người vay đứng ở vùng nào. Vùng được chọn cũng có ruột thật: tháng 9 điện tử xuất 22,56 tỷ đô, tăng 42,3% chỉ trong một tháng. Tiền rẻ có địa chỉ, và địa chỉ ấy có ngoại tệ thật chảy về.

Quầy thứ sáu treo giá bằng đô. Biên bản Fed công bố 7/10 cho thấy đa số quan chức thấy thêm một lần tăng lãi trước cuối năm là phù hợp, dù việc làm tháng 9 chỉ thêm 29.000. Lợi suất trái phiếu Mẽo mười năm lên khoảng 5,3%, cao nhất 24 năm. Một đồng đô nằm im bên đó đã được trả hơn 5%, nên đồng đô ở đâu khác cũng đòi được trả hơn. Khối ngoại bán ròng 12 phiên liên tiếp tới 8/10, lũy kế hơn 11.400 tỷ, bình quân khoảng 950 tỷ một phiên, riêng ngày 6/10 xả HDB 1.958 tỷ. Tỷ giá trung tâm 6/10 lên 25.645, cao hơn ngày 3/10 9 đồng.

Rồi tới ngày 9/10, báo đồng loạt đưa tít khối ngoại bán ròng kỷ lục cả tuần, gần 13.500 đến 14.000 tỷ tuỳ cách đếm. Bóc con số ra thì khoảng 9.641 tỷ nằm trong một lệnh thoả thuận: 64,2 triệu cổ phiếu Masan Consumer, giá 150.000 đồng, cao hơn giá đóng cửa khoảng 4,9%. Cùng lúc, một công ty con Masan nắm 98% đăng ký mua MCH để nâng sở hữu của tập đoàn từ 69,4% lên 74,98%, sau khi tập đoàn vừa bán bớt vốn ở MSR. Một báo lại ghi bên mua lô thoả thuận là cá nhân trong nước, nên hai việc có thể là một, chưa chắc. Trên bảng khớp lệnh, khối ngoại phiên đó chỉ bán ròng 188 tỷ. Con số đúng. Cái tên có thể sai. Nhiều khả năng đó là chủ doanh nghiệp mua lại phần cổ phần từng bán cho quỹ ngoại lúc cần tiền, trả giá cao hơn chợ để lấy lại trọn dòng tiền hàng tiêu dùng, dù báo chưa nêu tên hai bên. Phần còn lại vẫn là bán ròng thật, 12 phiên liền tới 8/10, và nhiều khả năng chính phần ấy mới đi theo lợi suất Mẽo. Đối trọng: VN-Index cả tuần chỉ giảm 0,15%, đóng ở 1.735,09, nhẹ hơn hẳn mức giảm 2,66% của tuần trước.

Đi hết sáu quầy thì tới quầy thu ngân. Ai đứng xếp hàng trả tiền? Người gửi tiết kiệm thì tuỳ đứng ở đâu: lấy số trên bảng 6,38% trừ giá cả 5,08% thì còn 1,30 điểm lãi thực, mỏng gần bằng cái phanh; nhưng ai ra quầy gửi 13 tháng được 8 đến 9% thì trừ đi còn khoảng 3 đến 4 điểm. Người gửi biết đi chợ chưa phải người trả hoá đơn, họ đang được trả. Người trả là người cầm khoản vay ở đầu bên kia. Người mua xăng: sáu kỳ tăng liền. Người vay nhà thương mại: 10,9 đến 15%. Đến chủ đầu tư cũng phải ra quầy: theo bản tin ngày 6/10, có chủ đầu tư lớn phải tự khoá trần lãi suất năm năm cho khách mua nhà, tức là tự gánh phần lãi nhà băng không chịu hạ. Đối trọng: thu nhập bình quân người lao động quý ba 9,2 triệu một tháng, tăng 9,9%, nhanh hơn giá cả 5,08%. Lương có chạy. Có điều lương tăng theo năm, còn giá xăng tăng theo kỳ.

Xếp bảy quầy xong thì thấy chữ báo dùng nhiều nhất tuần này là chữ "chậm lại", và cũng là chữ bị đọc sai nhiều nhất. Báo nói lãi huy động tăng nhưng tốc độ đã chậm lại, mặt bằng ổn định. Số nói huy động vẫn thua tín dụng, giá tiền mới đắt thêm 1,15 điểm, thị trường trái phiếu doanh nghiệp huy động thêm hơn 32.000 tỷ tháng 9, nhà băng là một phần trong đó. Chậm lại là đứng ở nấc cao, không phải xuống thang. Báo nói nhà ở xã hội có gói 6,5%, tín dụng bất động sản được ưu tiên. Số nói 577 tỷ cho người trẻ, vì không có nhà mà mua. Tiền rẻ đứng chờ trước một cái cửa chưa xây. Báo nói việc làm Mẽo yếu nên Fed khó tăng tiếp. Số nói đa số Fed vẫn muốn tăng, lợi suất 5,3%, khối ngoại vẫn rút. Ba cặp, một chiều: chưa có giá nào hạ, chỉ có chỗ được miễn giá. Cặp thứ tư thì tự bóc: tít bán ròng kỷ lục đúng ở con số, lệch ở cái tên. Đọc tít mà không đọc khớp lệnh thì dễ sợ nhầm người.

Cái thước tuần này, để tuần sau đem ra chấm:

Còn lời tuần trước, chấm từng câu:

Không lời nào lệch chiều. Ba dòng chưa tới hạn vì giá tiêu dùng tháng 10, luật đất và báo cáo quý ba đều chưa ra. Dòng qua đêm chỉ chấm được đúng chiều, vì cả tuần không có số qua đêm từng phiên trong tay, phải chấm bằng giá tiền dài thay vào.

Mốc tuần này, nói trước luôn. 14/10 Mỹ công bố giá tiêu dùng tháng 9: lợi suất mười năm còn quanh 5,3% thì chiều khớp lệnh của khối ngoại chưa quay đầu trước kỳ Fed 28 đến 29/10. 15/10 kỳ xăng mới: Brent còn trên 100 đô thì không có kỳ giảm, và giá cả tháng 10 không lùi về dưới 5%. 16/10 quán triệt nghị quyết Trung ương 4, chỉ tiêu 2027 lộ dần. 17/10 Long Biên đấu lô khởi điểm 778 tỷ, đặt trước 30 đến 50%: tiền đặt trước cao thì phiên ấy lọc được người chơi chênh lệch. 20/10 Quốc hội khai mạc với dự toán 2027 và Luật Đất đai sửa đổi: vế Nhà nước quyết giá đất được giữ, tiền dài còn đắt qua hết năm. Quanh 20/10 báo cáo quý ba ra: nợ xấu nhà băng không giảm, vì vốn mua vào 6,38% thì không ai cho vay rẻ để đảo nợ. Tới 23/10 hết hạn giao dịch của công ty con Masan, phần còn lại có thể ghi thêm một nhịp bán ròng nữa trên bàn thoả thuận, cứ đọc khớp lệnh chứ đừng đọc tít. Cuối tháng Fed họp, cùng lúc qua đêm chốt tháng trên lượng cầm cố lưu hành 133.342 tỷ, thấp nhất gần một năm: đệm mỏng thì qua đêm giật là chuyện dễ.

Bốn kiểu người, bốn câu khác nhau, đứng bên nào tự xem.

Người giữ tiền: bảng treo 6,38% nhưng quầy 13 tháng đang trả 8 đến 9%, trừ giá cả 5,08% còn khoảng 3 đến 4 điểm thực; kỳ hạn dài vẫn được trả cao hơn kỳ ngắn, và chữ chậm lại không có nghĩa là sắp hạ.

Người dùng đòn bẩy: giá cả trên 5% vẫn bật, qua đêm không nhìn thấy, khối ngoại xả 12 phiên, độ rộng chưa phiên nào quá nửa số mã tăng, nên không có lý do gì để tăng đòn bẩy; còn cái tít bán ròng kỷ lục thì xem khớp lệnh trước khi sợ.

Người vay hoặc định mua nhà: vay nhà thương mại đang 10,9 đến 15% và chưa có dấu hạ; nhà ở xã hội có tiền 6,5% nhưng thiếu nhà, nên quyết định vay nằm ở chỗ có dự án thật hay không, không nằm ở gói.

Doanh nghiệp xuất khẩu, sản xuất: ai có ngoại tệ thật đang đứng đúng vùng được cấp vốn; rủi ro nằm ở thị trường Mỹ, EU, Nhật, nơi thủy sản đang giảm, và ở chi phí xăng dầu, vận tải sau kỳ 15/10.

Tuần sau chấm lại cái thước này. Tiền rẻ có hộ khẩu, tiền đắt thì bán cho tất cả.

Bài tuần trước (Tuần 41): tienthatvaloihua.com

Nguồn số liệu: Tín dụng 20,75 triệu tỷ +16,69% so cùng kỳ, lãi gửi phát sinh mới 6,38% (+1,15), dư nợ nhà ở xã hội và khu công nghiệp không tính vào dư nợ bất động sản bị kiểm soát: thanhtra.com.vn · baodauthau.vn Lãi tại quầy kỳ 13 tháng 8 đến 9%: theo giá chào tại quầy tuần này, không có link gốc. Huy động 9,78% so tín dụng 10,89%, cùng kỳ 9,99% so 13,37%: tapchikinhtetaichinh.vn Hội nghị Trung ương 4, kế hoạch 2027 trên nền GDP trên 10%: vietnamplus.vn Thủ tướng: GDP quý tư trên 12,5%: baolaocai.vn Giải ngân đầu tư công 642.961 tỷ, 62,9% kế hoạch: baolaocai.vn Ngân sách chín tháng bội thu khoảng 313.600 tỷ: thitruongtaichinhtiente.vn Trái phiếu doanh nghiệp tháng 9 phát hành 55.407 tỷ, mua lại trước hạn 23.171 tỷ: thitruongtaichinhtiente.vn Lãi suất cơ sở có nơi 13,5%: theo bản tin tin nhanh chứng khoán ngày 7/10, không có link gốc. VDSC dự báo lợi nhuận quý ba 11 ngân hàng 85.226 tỷ, +23%: tapchikinhtetaichinh.vn Bộ Tài chính giữ giá điện, không tăng y tế giáo dục, dư địa khoảng 0,05%/tháng, lạm phát cơ bản: thoibaotaichinhvietnam.vn · vietnamplus.vn Giá tiêu dùng tháng 9 5,08%: nso.gov.vn Kỳ xăng 8/10 tăng hơn 1.000 đồng/lít, RON92 thế giới +4,80%: moit.gov.vn Ưu đãi thuế xăng tới 31/12, quỹ bình ổn tạm ứng ngân sách: tapchicongthuong.vn Brent chốt 8/10 khoảng 104,28, OPEC+ giữ mục tiêu: baolaocai.vn Nhà ở xã hội 6,5% và 7%, giải ngân người dưới 35 tuổi khoảng 577 tỷ: doanhnghiephoinhap.vn Lãi vay mua nhà bình quân khoảng 10,9%, thả nổi 13-15%: nhadautu.vn Điện tử xuất tháng 9 22,56 tỷ đô, +42,3%: thuehaiquan.tapchikinhtetaichinh.vn Biên bản Fed, việc làm tháng 9 +29.000: federalreserve.gov · investinglive.com Lợi suất Mỹ mười năm khoảng 5,3%: thitruongtaichinhtiente.vn Khối ngoại bán ròng 12 phiên, lũy kế hơn 11.400 tỷ, HDB 1.958 tỷ: vietnamplus.vn · thoibaotaichinhvietnam.vn Tỷ giá trung tâm 25.645 ngày 6/10: thitruongtaichinhtiente.vn Lô thoả thuận MCH 9/10, 64,2 triệu cổ phiếu, 9.641 tỷ, giá 150.000, khớp lệnh bán ròng 188 tỷ: vneconomy.vn · dantri.com.vn Công ty con Masan đăng ký mua MCH, sở hữu 69,4% lên 74,98%: mekongasean.vn Khối ngoại tuần 5-9/10 bán ròng gần 14.000 tỷ: tinnhanhchungkhoan.vn VN-Index đóng tuần 1.735,09: thoibaotaichinhvietnam.vn Chủ đầu tư khoá trần lãi suất năm năm: theo bản tin tin nhanh chứng khoán ngày 6/10, không có link gốc. Thu nhập lao động quý ba 9,2 triệu/tháng, +9,9%: nso.gov.vn Kỳ họp Quốc hội khai mạc 20/10: lsvn.vn Đấu giá đất Hà Nội, lô Long Biên 778 tỷ: baodauthau.vn Nợ ký quỹ, mẫu tỷ lệ trên vốn chủ: vneconomy.vn Thủy sản giảm ở Mỹ, EU, Nhật: thuehaiquan.tapchikinhtetaichinh.vn