Tiền Thật và Lời Hứa
Tiền Thật và Lời Hứa
Bảng điện tuần vào rổ FTSE xanh nhờ khối ngoại mua 2.700 tỷ, nhưng đó là tiền quỹ bị buộc gom theo rổ, không phải lòng tin. Ruột kinh tế khỏe dồn về số ít, còn nợ xấu và trái phiếu địa ốc thì xếp hàng chờ cuối năm.
Tiền bơm ra tuần này chảy một chiều: sản xuất, đầu tư công và doanh nghiệp lớn no, chứng khoán và địa ốc vay nợ đói. Chỉ số thủng 1.800 đúng tuần sản xuất cao nhất bảy năm, trong khi hoá đơn nợ xấu và trái phiếu của vòng bơm trước đã về.
Bề mặt số liệu tuần này đẹp nhất nhiều năm, nhưng đi từ tầng sản xuất xuống tầng doanh nghiệp thì tầng nào cũng hụt. Cái đang lên đều là cái phải trả, giá dầu, lãi vay, nghĩa vụ nợ; cái đang xuống đều là chỗ dựa, độ rộng thị trường, đơn hàng ngoài, số doanh nghiệp còn trụ. Một tuần của bằng chứng phòng thủ, không phải mở rộng.
Ngành bất động sản chạy bằng tiền vay, mà ngân hàng đang khoá cửa chính: tháng 8 có 23 trong 28 lô trái phiếu là của chính ngân hàng, địa ốc gần như không chen vào. Cửa phụ là trái phiếu lãi 12-13%, bước qua là tự khai đã hết cửa ngân hàng. Ba chủ đầu tư cùng khất nợ trong một tuần, đỉnh đáo hạn dồn vào tháng 12 khoảng 23.700 tỷ.
Kỳ điều hành 3/9 nâng xăng bảy trăm đồng một lít, nhưng cái đắt thật là dầu diesel, 27.740 đồng, cao hơn xăng gần bốn nghìn rưỡi, trong rổ tháng tám tăng 22%. Xăng là chuyện người đi xe máy, diesel là giá vốn của xe tải, tàu cá, máy cày, nên nó không đắt ngay ở cây xăng mà đắt trong giá hàng, vài tháng sau mới bò tới mâm cơm.
Sản xuất tám tháng lập kỷ lục nhưng hơn 40.800 doanh nghiệp giải thể, tăng 125,5%, lập mới tháng 8 giảm 40,5%, lao động nhà máy chỉ tăng 3,8%. Chết gấp đôi giữa năm máy chạy kỷ lục không phải nghịch lý, đó là cái sàng của pha hết tiền rẻ: lớp vốn dưới mười tỷ bị rẩy ra trước, phần trụ lại là phần chịu nổi chi phí.
VN-Index cộng gần 21 điểm nhưng gần 23 điểm trong đó do đúng ba mã họ Vin gánh, độ rộng âm cả hai phiên, thanh khoản tụt dưới nền tháng trước. Dư nợ vay margin ở đỉnh mọi thời ngồi cạnh cái bảng điện vắng khách. Câu hỏi đúng không phải chỉ số lên hay xuống, mà ai cần giữ nó ở mốc này và trả bằng gì.
Đồng đô mạnh lên mà tỷ giá trung tâm lại quay đầu hạ, tức bên điều hành tự chọn mốc neo. Fed nghiêng tăng lãi, BOJ rút nốt vòi tiền rẻ, dòng vốn FTSE 21/9 chỉ là lệnh mua theo trọng số rổ. Cửa đau thật không ở bảng tỷ giá mà ở giá dầu, sốc cung móc túi cả người bán lẫn người mua.
Lãi qua đêm liên ngân hàng bị bơm dìm còn 1,19% cuối tháng, ngừng đè là bật lên 6% ngay sau lễ. Mức 1,19% không phải giá của tiền, giá thật nằm ở kỳ hạn một tuần 7,33%, đường cong đảo ngược mới là tờ khai giá thật. Cái vòi kẹt giữa ba bức tường: đáy thanh khoản, trần lạm phát, mép tỷ giá.
Cả bộ máy hô tăng tốc đúng lúc CPI tám tháng 4,45% chạm sát trần 4,5%. Bốn nguồn ý chí kéo bốn hướng, riêng Ngân hàng Nhà nước, nơi duy nhất nắm vòi tín dụng và tỷ giá, im lặng cả tuần ở cấp Thống đốc. Lệnh ép giải ngân và lệnh giữ giá dưới trần khó cùng thắng nếu không mở thêm bồn tiền.
Xuất nhập khẩu tám tháng chạm kỷ lục 770 tỷ đô, nhưng cán cân đã lật từ xuất siêu 14 tỷ sang nhập siêu 20,5 tỷ chỉ trong một năm. Kim ngạch được khoe, chiều thì giấu: hàng mua từ Trung Quốc, bán sang Mỹ, phần ở lại chỉ là tiền công lắp ráp. Phần ở lại năm nay ngắn hơn năm ngoái, dù kỷ lục dài hơn.