Đất đắt vì bị bắt phải đắt

Đất ở xứ mình đắt không phải vì nó hiếm. Đất thì thiếu gì. Nó đắt vì bị bắt phải đắt.

Anh em nghe tin mười bảy ngân hàng đang giữ hơn mười hai triệu tỷ đồng bất động sản thế chấp, thường nghĩ theo một chiều. Dân có nhiều nhà nhiều đất, tài sản lớn, nên ngân hàng mới cho vay được nhiều. Của cải có trước, tiền vay chạy theo sau. Nghe xuôi tai. Mà ngược.

Thử nhìn từ một người trước đã. Ông kia ở căn nhà trăm tỷ bố mẹ để lại, nhưng mỗi tháng làm ra được trăm rưỡi triệu. Ôm cái sổ trăm tỷ vào ngân hàng, họ cũng chỉ dám cho vay độ chục tỷ. Vì chục tỷ đó tiền lãi mỗi tháng đã ngốn gần hết cái trăm rưỡi làm ra rồi, cho vay hơn thì ông ấy lấy gì mà trả. Nghĩa là ở tầng một con người, cái quyết được vay bao nhiêu không phải giá cái nhà, mà là sức ông ấy làm ra mỗi tháng.

Giờ phóng to lên cả nền kinh tế thì nó lộn ngược.

Cả hệ thống ngân hàng mỗi năm phải đẩy ra thêm cả triệu tỷ tiền vay, không đẩy thì đọng, mà đọng là tắc thở. Muốn đẩy tiền vay ra thì phải có cái gì đó cắm vào làm chỗ đứng. Cái được chọn để cắm, ở xứ này, là đất. Thế là bài toán lật hẳn so với ông có căn nhà lúc nãy. Không phải đất có giá nên bơm được tín dụng. Là vì phải bơm tín dụng nên đất buộc phải có giá, và giá phải tăng đều, năm nào cũng nhích lên...

Cho nên giá nhà đất không chạy theo chuyện có bao nhiêu người cần chỗ chui ra chui vào. Nó chạy theo cái vòi tín dụng. Vòi mở thì nó lên, vòi siết thì cái nào gánh nợ mỏng mới chịu đứng lại, còn cái nằm trong sổ ngân hàng thì vẫn phải được giữ cho khỏi tụt. Miếng đất lúc này là giá của đồng tiền vay, không còn là giá của chỗ ở nữa...

Đó là chỗ nhiều người mừng nhầm. Thấy tài sản thế chấp của cả nước phình lên mười mấy triệu tỷ thì tưởng dân giàu ra, nước mạnh lên. Của cải thật là thứ người ta làm ra được, là sức lao động đổ xuống mỗi tháng, cái đó phình chậm lắm, nhỏ giọt lắm. Còn con số mười mấy triệu tỷ kia phình nhanh, vì nó là cái giá được thổi lên cho vừa cái miệng đang cần vay, chứ không phải của cải mọc thêm ra.

Nên nhìn đống đất cắm trong ngân hàng mỗi năm một dày, anh em đừng vội mừng.

Nó không nói dân mình giàu ra. Nó nói cả nước đang phải đem đất ra cắm mới có tiền mà tiêu.

#tienthatvaloihua