Tiền Thật và Lời Hứa
Tiền Thật và Lời Hứa
Trái phiếu bất động sản dồn đáo hạn cuối năm, riêng tháng 12 khoảng 23-24 nghìn tỷ, nhiều chủ đầu tư xin khất. Câu đáng hỏi không phải giá nhà rơi tới đâu, mà ai được quyền ôm hàng tồn và đặt giá đáy. Vì phần lớn tồn kho là tài sản thế chấp trên sổ ngân hàng, chỉ bên cầm tiền thật mới mua nổi khi phải xả giá sỉ.
Khu đô thị bỏ hoang mọc khắp nơi, vậy mà chủ đầu tư vẫn khởi công dự án mới hoành tráng hơn. Với họ, cái nhà không phải chỗ để ở mà là tài sản đem thế chấp, là cỗ máy bơm tiền, và là cái bể bê tông nhốt lạm phát cho khỏi tràn vào giá hàng tiêu dùng. Nhà ế không phải thất bại, đó là thiết kế.
Vì sao giá nhà đất tăng cao: không phải vì đất hiếm, mà vì hệ thống phải bơm tín dụng nên đất buộc phải có giá và năm nào cũng nhích lên. Đống thế chấp phình lên không nói dân giàu ra, nó nói cả nước phải đem đất ra cắm mới có tiền tiêu.
Cash là tiền thật đổi bằng mồ hôi; margin chỉ là lời hứa có người phải trả lãi. Bao năm nay vốn bơm ra bằng cách thế chấp đất rút margin, và cái ống đó đã đầy trần. Gọi vốn khổng lồ không phải vặn to ống cũ, mà đào một hồ chứa mới, đổi từ vay đất sang bán cổ phần.
Hơn 12 triệu tỷ bất động sản thế chấp không đo rủi ro ngân hàng, mà đo kích thước cái nền tín dụng cả nước đang đứng lên, quá nửa dư nợ tựa vào giá đất. Tài sản đẻ ra 3% mà nợ đè lên đòi 12-15%; giá đất đứng nhờ niềm tin nó 'không được phép hạ', điều kiện sống của cả hệ nợ, không phải chuyện người mua nhà.