Cái cân đất
Tin tuần này: Phó thủ tướng yêu cầu xử lý đến cùng vướng mắc đất đai cho doanh nghiệp. Đọc lướt thì tưởng sắp có đợt giải cứu. Đọc kỹ cái danh sách được gỡ mới thấy chuyện khác: đơn giá, bảng giá đất, hệ số điều chỉnh, tiền thuê đất, cưỡng chế thuế. Toàn bộ phận của một cái cân.
Lâu nay cứ nghe "tháo gỡ" là dân tình hiểu thành "cứu giá". Hiểu thế cũng chả trách được. Nhưng thị trường không cần ai họp để gỡ cả... ông đu đỉnh coin có bao giờ được sàn họp rồi trả lại tiền đâu. Món đã ôm ở giá 10 tỉ mà muốn "hết khó khăn" thì chỉ có một cách là chịu bán ở 3 tỉ. Cái đó không cần nghị quyết.
Cái được gỡ thật, anh nghĩ không phải giá. Là cái cân.
Đất muốn chạy được việc thì trước hết phải cân được: thuê giá bao nhiêu, thuế tính thế nào, quy hoạch cho làm gì. Mấy năm nay khối dự án đứng im không hẳn vì thiếu tiền, mà vì không ai dám chốt con số... chốt thấp thì sợ trách nhiệm, chốt cao thì doanh nghiệp không nộp nổi. Cân hỏng thì cả chợ đứng hình: doanh nghiệp không xây được, ngân sách không thu được, miếng đất nằm phơi cỏ.
Mà để ý, tiền thuê đất với thuế đất là đường thu lớn của kho bạc, và thuế còn là cái van điều tốc: đánh vào đầu cơ để hàng chịu ra chợ và tiền chịu về kho, chứ không phải để giá giảm. Cân có chuẩn thì van mới vặn được.
Trong danh sách còn bốn chữ ít ai để ý: cưỡng chế thuế. Nợ trên đời có hai loại, loại hứa rồi xù được và loại không xù được. Đặt bốn chữ đó cạnh chữ "tháo gỡ" là một lời nhắn khá rõ: gỡ cho anh làm ăn được, còn phần của kho bạc thì tính đủ và đòi đến nơi.
Vì sao làm ráo riết lúc này thì nhìn lịch là ra. Sắp tới là mùa đổ tiền vào hạ tầng, mà ở xứ này vốn hạ tầng chảy tới đâu là thấm xuống đất tới đó. Người ta đếm bài trước khi chia tiền... và sửa cân trước khi cân hàng.
Cho nên gỡ thật không phải là hô giá lên. Gỡ thật là làm đường, chốt được giá, đánh được đầu cơ, để miếng đất quay về đúng nghề của nó: chỗ để làm ăn, không phải chỗ để treo.
Một mảnh đất treo là ba bên cùng nhịn: doanh nghiệp nhịn xây, ngân sách nhịn thu, bank ôm cái sổ không định giá nổi thì nhịn ngủ. Sửa một cái cân, ba thằng thở ra.
#tienthatvaloihua