Ngân hàng định giá nhà để có chỗ chứa nợ, không phải để đo giá trị: ghi bao nhiêu thì cho vay bấy nhiêu, con số đi theo người cho vay. Một căn nhà giao dịch bằng một phần tiền thật, chín phần tín dụng. Thủ Thiêm cùng lô đất: giá trúng 24.500 tỷ năm 2021 bị hủy, khởi điểm 2026 còn 10.198 tỷ.
Giải phóng mặt bằng Hà Nội trả gấp đôi bảng giá, tức gấp đôi giá của hôm qua; phần đất lên giá nhờ quy hoạch thuộc về người cầm bút và người chờ được. Hà Nội phải dời dân vì không có quỹ đất trống ở lõi như Thủ Thiêm, còn Thủ Thiêm mất hai mươi lăm năm từ quyết định tới phiên đấu lớn.
Cấm phân lô bán nền không khoá dòng tiền vào đất, chỉ dồn tiền về vài chủ đầu tư được chọn làm đô thị trọn gói thay vì người ngâm lô. Nửa đầu 2026 dư nợ bất động sản tăng 8,3%, nhanh hơn tổng tín dụng. Đất vẫn là cái van tổng cầu rẻ nhất, chỉ đổi tay người cầm.
Tháo gỡ vướng mắc đất đai nghe như sắp giải cứu giá, nhưng thứ được gỡ là cái cân: đơn giá, bảng giá, thuế, cưỡng chế. Thị trường không cần ai họp để gỡ giá; sửa cái cân là để đất quay về đúng nghề: chỗ làm ăn, không phải chỗ để treo.