Chính sách · Tuần 37 · Cả dàn loa hô tăng tốc, riêng người cầm vòi tắt tiếng

Đến hẹn lại lên, điểm lại tuần chính sách vừa rồi cho anh em.

Cả bộ máy tuần này hô "tăng tốc, bứt phá với quyết tâm cao nhất", đúng lúc chỉ số giá đã bò tới sát chân tường. Nghe thì hùng hồn, nhưng ghép cả tuần lại thấy mấy cái vòi kéo ngược nhau:

Ngày 3/9 Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì phiên họp Chính phủ, chốt tăng tốc bứt phá, cập nhật kịch bản tăng trưởng từng tháng từng quý. Cũng ngay ngày đó, họp báo công bố CPI bình quân tám tháng 4,45%, trong khi trần mục tiêu cả năm là 4,5%. Đạp ga khi cái phanh đã chạm chân. Thu ngân sách tám tháng hơn hai triệu tỷ, vượt tiến độ, nhưng đó là tiền nằm trong kho chứ chưa phải tiền chảy ra nền.

Giải ngân đầu tư công tám tháng mới 48,9%. Kế hoạch cả năm hơn 1,12 triệu tỷ, tức còn hơn 560 nghìn tỷ phải đẩy ra trong bốn tháng cuối. Nửa bồn nước dồn vào một phần tư thời gian. Giá vật liệu, nhân công, tín dụng bắc cầu sẽ bật lên cùng lúc, chẳng đợi ai xin phép.

Ngày 4/9 Ban Chỉ đạo điều hành giá họp, Bộ Tài chính đặt hai kịch bản lạm phát 4,5% và 5%. Cái kịch bản xấu nằm trên trần. Thực ra viết sẵn con số vượt trần vào văn bản trước khi CPI kịp chạm 4,5%, đó là dọn sẵn chỗ đứng để giải trình, chứ không phải dựng cái phanh. Và danh mục họ định ép giá là điện, thuốc, sách giáo khoa, tức bắt một nhóm cụ thể gánh chỉ số thay cho việc khoá bồn tín dụng.

Cùng ngày 3/9, Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch nước Tô Lâm đổi trục, thôi bàn chuyện ra nghị quyết mà quay sang bắt thực thi: nghị quyết đúng, nguồn lực đủ, mà cán bộ cầm chừng né tránh thì công việc vẫn trì trệ. Người đứng đầu phải công khai gọi tên chuyện cán bộ ngồi im, nghĩa là tắc ở khâu truyền động chứ không phải khâu ra lệnh.

Vốn ngoài đổ vào rất mạnh, tám tháng đăng ký 40,63 tỷ đô, nhưng thực hiện chỉ 17,25. Đăng ký là lời hứa, thực hiện mới là tiền, và chỉ phần tiền thật mới đổi ra tiền đồng, mới chạm được vào bồn trong nước. Phần còn lại vẫn là ruột nước ngoài mượn vỏ Đông Lào.

Nhưng cái đáng đọc nhất tuần, theo anh, lại không nằm ở mục nào kể trên. Nó nằm ở chỗ trống. Cả dàn loa hô tăng tốc, riêng người cầm vòi thì tắt tiếng. Ngân hàng Nhà nước, mắt xích duy nhất nắm được vòi tín dụng và tỷ giá, im lặng ở cấp Thống đốc suốt cả tuần, chỉ ló ra qua một con số dự báo lạm phát do bên khác đọc hộ. Bốn cái loa kia kéo bốn hướng: Thủ tướng đẩy tăng trưởng, Bộ Tài chính đẩy phòng thủ giá, Tổng Bí thư siết kỷ luật thực thi, còn người giữ vòi thì chưa nói lấy một câu. Lệnh ép giải ngân nửa kế hoạch trong bốn tháng và lệnh giữ giá dưới trần không thể cùng thắng nếu không mở thêm bồn tiền. Ai mở, mở bao nhiêu, đó là câu cả tuần chưa ai trả lời.

Vậy nên hai ba tuần tới đừng dán mắt vào khẩu hiệu bứt phá, hãy canh xem người cầm vòi có phá im lặng không, và CPI tháng chín rơi về phía 4,5% hay 5%. Cái độ trễ giữa một cái lệnh và một đồng tiền thật chạy ra nền, chính là chỗ đẻ ra cú giật cuối năm. Lệch pha thì đã lệch rồi. Giờ chờ ông cầm vòi lên tiếng.