Tiền Thật và Lời Hứa
Tiền Thật và Lời Hứa
Chính phủ chốt tính thời hạn chung cư theo tuổi công trình, nhiều người lo mua căn hộ vài chục năm rồi mất trắng. Nhưng cái người ta cầm xưa nay chỉ là quyền dùng khối bê tông có tuổi thọ cộng quyền dùng miếng đất thuộc sở hữu toàn dân, nên gắn thời hạn chỉ là gọi đúng tên cái vốn đã vậy. Thứ nhà nước thật sự siết là trò ôm chung cư cho thuê chờ tăng giá.
Trái phiếu bất động sản dồn đáo hạn cuối năm, riêng tháng 12 khoảng 23-24 nghìn tỷ, nhiều chủ đầu tư xin khất. Câu đáng hỏi không phải giá nhà rơi tới đâu, mà ai được quyền ôm hàng tồn và đặt giá đáy. Vì phần lớn tồn kho là tài sản thế chấp trên sổ ngân hàng, chỉ bên cầm tiền thật mới mua nổi khi phải xả giá sỉ.
Vì sao lãi vay mặt bằng thương mại ở ta luôn cao, và vì sao đó không phải chuyện xui rủi. Khi chưa có thuế giữ đất theo năm, khoản lãi hàng tháng chính là thứ thuế nắm giữ trá hình, chỉ khác là nộp cho ngân hàng thay vì nộp cho nhà nước.
Khu đô thị bỏ hoang mọc khắp nơi, vậy mà chủ đầu tư vẫn khởi công dự án mới hoành tráng hơn. Với họ, cái nhà không phải chỗ để ở mà là tài sản đem thế chấp, là cỗ máy bơm tiền, và là cái bể bê tông nhốt lạm phát cho khỏi tràn vào giá hàng tiêu dùng. Nhà ế không phải thất bại, đó là thiết kế.
Nghị định phạt việc dùng căn hộ sai mục đích không kéo cả thị trường chung cư giảm sâu, vì giá chung cư neo vào giá đất và dòng tiền, không vào công năng kinh doanh. Nó chỉ ép phân hoá: căn để ở thật đứng giá, căn mua để khai thác thì lộ mặt. Muốn giảm sâu phải nhìn tín dụng và giá đất.
'Tháo gỡ vướng mắc đất đai' nghe như sắp giải cứu giá, nhưng đọc kỹ danh sách, đơn giá, bảng giá, thuế, cưỡng chế, thì cái được gỡ không phải giá, mà là cái cân. Thị trường không cần ai họp để gỡ giá; sửa cái cân là để đất quay về đúng nghề: chỗ làm ăn, không phải chỗ để treo.
Sổ đỏ lên VNeID không làm nhà rẻ đi, nhà hạ là nhờ lãi vay cắt cổ, không nhờ cuốn sổ. Giá nhà chưa bao giờ chạy bằng cuốn sổ, nó chạy bằng tiền vay. Số hoá cái sổ thực ra là lau máy, thay nhớt cho cỗ máy đẻ tín dụng của ngân hàng, nới vòi chứ không khoá vòi.
Hơn 12 triệu tỷ bất động sản thế chấp không đo rủi ro ngân hàng, mà đo kích thước cái nền tín dụng cả nước đang đứng lên, quá nửa dư nợ tựa vào giá đất. Tài sản đẻ ra 3% mà nợ đè lên đòi 12-15%; giá đất đứng nhờ niềm tin nó 'không được phép hạ', điều kiện sống của cả hệ nợ, không phải chuyện người mua nhà.