Tiền Thật và Lời Hứa
Tiền Thật và Lời Hứa
Kinh tế vĩ mô tuần qua (19-25/10/2026): lãi tiết kiệm 12 tháng giảm 0,5 điểm bằng công văn Ngân hàng Nhà nước, không vì tiền rẻ. Lãi điều hành đứng yên, tín dụng 11,44% vượt huy động 11,22%, nhà băng vẫn vay dài 8,85%. Người gửi theo biểu trả trước, ra quầy mặc cả vẫn 8-9% theo khảo sát riêng của trang, lãi vay mua nhà chưa giảm.
Ngân hàng Nhà nước yêu cầu hạ lãi huy động tối thiểu 0,5 điểm và giảm lãi vay 1,5-2 điểm cho sản xuất kinh doanh. Nhưng tiền 12 tháng vẫn đắt, ước quanh 8-9%, nên phần lãi nhường ra nhiều khả năng được bù ở chỗ khác. Chỗ dễ bù nhất là lãi vay mua nhà, vốn đã nhích từ quý III.
Kinh tế vĩ mô tuần qua (03-10/10): tiền không rẻ đi mà có nhiều giá, lãi gửi mới bình quân 6,38%, quầy kỳ dài có nơi chào 8-9%. Nhà ở xã hội vay 6,5% còn nhà thương mại 10,9-15%. Vùng Nhà nước chọn được vốn rẻ, phần còn lại trả giá quầy trong lúc giá cả tăng 5,08%.
Bảng lãi suất tiết kiệm treo 5,9% đứng im sau đợt chấn chỉnh, còn ra quầy nhiều ngân hàng trả quanh 8-9%. Tiền dài thiếu, một cục rất lớn kẹt trong hơn 5,1 triệu tỷ dư nợ bất động sản, người vay trả 13-15%. Lãi thường chỉ hạ khi nợ xấu được xử lý thật, rồi Ngân hàng Nhà nước mua đô; giá thật về sát bảng là dấu xác nhận.
Khung cung-cầu-giá trong sách phương Tây giả định nhà nước đứng ngoài thổi còi. Ở Việt Nam, nhà nước vừa chơi, vừa làm trọng tài, vừa sửa luật giữa ván: lãi suất niêm yết một giá còn giá thật một nẻo, tỷ giá phẳng vì được giữ chứ không phải cung cầu tự cân. Bài chỉ ra bốn câu cần hỏi thêm sau cung-cầu-giá, và vì sao bộ công cụ đó không vô hạn.
Chiều lãi suất trong nước không do Fed hay con số lạm phát quyết, mà theo cái dễ vỡ nhất lúc đó, ở nền kinh tế mở nhỏ thường là tỷ giá. Fed đảo chiều mà lãi trong nước vẫn một hướng vì còn phải giữ tỷ giá. Tỷ giá còn căng thì lãi khó nhẹ tay.