Thị trường thở máy: ai cầm van oxy

Cuối tuần VN-Index bò từ 1.727 lên lại 1.768, thanh khoản xanh trở lại, anh em lại rộn ràng: tiền về rồi, FTSE nâng hạng tới nơi, mục tiêu 1.800 trong tầm tay.

Thực ra chẳng có đồng tiền nào tự nhiên chảy về cả.

Cái làm chợ xanh lại phiên cuối không phải nội lực gì ráo, mà là tin Ngân hàng Nhà nước sẽ tái cấp vốn, bơm thanh khoản cho các nhà băng. Lãi qua đêm giữa các ngân hàng đầu tháng 8 giật lên 6,3%, tuần rồi dịu về 3,01%. Ai bóp van, ai mở van, chợ theo đó mà thở. Đơn giản vậy thôi.

Muốn biết cái chợ này khoẻ hay yếu thì đừng nhìn điểm số, nhìn hai con số này: dư nợ margin toàn thị trường lập kỷ lục 454 nghìn tỷ, trong khi giá trị giao dịch một phiên tụt còn 13.886 tỷ, thấp nhất tháng. Nợ vay căng hết cỡ mà tiền thật vào chợ thì cạn. Nghĩa là số đông đang gồng một đống nợ ngồi chờ tiền chính sách xuống, chứ có phải hàng đang chạy đâu. Treo lơ lửng.

Trớ trêu là lớp kinh tế thật lại đang khoẻ ra trò. Chỉ số sức mua công nghiệp 52,9, vốn ngoại rót vào nhà máy đạt đỉnh 5 năm, điện tử xuất khẩu tăng hơn một nửa, phụ tải điện lập đỉnh tháng 8. Nhà xưởng chạy nóng. Nhưng tiền rẻ thì không chịu chảy vào đó. Tín dụng 7 tháng tăng gần 9%, bỏ xa huy động, riêng nợ nhóm cần chú ý phình thêm hơn 31%. Van tiền chỉ ngấm ở kỳ hạn ngắn cho chợ chứng, còn vốn dài cho ông làm ăn thật vẫn khát khô.

Bên ngoài lại càng không giúp gì. Mẽo giữ lãi cao, ba ông trong hội đồng còn đòi tăng nữa, trái phiếu 30 năm lên đỉnh từ 2007. Nhật siết, Tàu hút vốn ròng mạnh nhất hai chục năm, dầu thì căng vì eo Hormuz. Đô mạnh khắp nơi, nên tỷ giá chợ đen bò lên 26 nghìn mấy là sợi dây trói tay nhà điều hành, muốn nới cũng chỉ dám nới cầm chừng.

Còn cái tin nâng hạng FTSE mà anh em me tây hô hào ấy à? Đợt tiền cơ học đầu tiên vỏn vẹn trăm rưỡi triệu đô, trong khi khối ngoại đang bán ròng thật sáu trăm tỷ, xả đúng hai con VIC với VHM mà họ bảo sắp được mua. Kỳ vọng một đằng, tay làm một nẻo.

Vậy nên đừng nhầm cái chợ đang thở máy với cái chợ tự thở. Nó đang sống bằng bình oxy cắm từ Ngân hàng Nhà nước. Van còn mở thì bảng điện còn xanh, còn ai cầm van thì người đó quyết nhịp lên xuống, chứ không phải các bạn.

Chừng nào người ta rút ống oxy ra, lúc ấy mới biết ai đang thở thật, ai chỉ gồng nợ.

Triều xuống mới biết ai cởi truồng.