Mỹ-Trung gia hạn đình chiến tới 10/1: Mỹ giữ roi thuế lưng chừng để Trung Quốc trả phí bằng đơn mua

Anh Tập bay sang Washington, Trăm ra tận chân máy bay đón, hai bên gia hạn đình chiến thương mại thêm hai tháng, từ 10/11 dời sang 10/1 năm sau. Mấy anh bình luận tài chính đồng loạt phán: chữa cháy, câu giờ, chưa giải quyết được gì tận gốc.

Thực ra chẳng ai định giải tận gốc cả. Mẽo cần đúng cái trạng thái lưng chừng này, vì cái roi có treo thì mới mặc cả được.

Thuế của Trăm thu tiền chỉ là phần phụ. Cái chính là biến quyền bán hàng vào chợ Mẽo thành thứ đem ra mặc cả. Tháng 4 năm ngoái, thuế Mẽo đánh hàng Tàu lên tới 145%, Tàu trả đũa 125%, đánh thế thì còn hàng nào qua cửa mà thu. Mục đích là làm cho tất cả rối tung lên, để thằng làm ra dư thừa phải móc tiền ra mua. Và nó phải ký thật. Qua mấy vòng, từ Busan tháng 10 năm ngoái tới gói tháng 5 năm nay, Tàu cam kết mua 25 triệu tấn đậu nành mỗi năm, tối thiểu 17 tỷ đô nông sản mỗi năm tới 2028, thêm 200 chiếc Boeing. Đổi lại Mẽo gỡ dần thuế.

Không phải Trăm thánh thần gì, lão ngáo thì vẫn ngáo. Nhưng quy luật lợi ích nó thế: kẻ dư cung phải đi tìm người mua, còn đứa cầm cầu cuối cùng thì ra luật và thu phí.

Tàu thì dư thật. Tám tháng đầu năm thặng dư thương mại hơn 800 tỷ đô. Riêng tháng 8 là 119 tỷ, tháng thứ tư liên tiếp trên 100 tỷ, tính ra mỗi ngày thặng dư gần 4 tỷ đô. Thặng dư với Mẽo tháng 8 còn tăng 44% so với cùng kỳ, lên hơn 29 tỷ. Roi thuế không triệt được hàng Tàu. Hàng vẫn đi, nhưng đi kèm hoá đơn mua đậu nành.

Vậy nên gia hạn ngắn là có chủ đích. Hạn chỉ có hai tháng để cái roi lúc nào cũng nằm trong tầm tay. Đậu nành thì Mẽo chấm là đúng tiến độ, nhưng 17 tỷ nông sản thì chậm, đất hiếm thì giao nhỏ giọt. Tàu cũng chẳng vừa. Giữ đất hiếm là giữ con bài nặng ký nhất Mẽo chưa thay được, trong lúc Mẽo chạy khắp châu Á ký thoả thuận đất hiếm để dựng chuỗi ngoài Tàu. Hai cao thủ cờ vây ngồi đếm quân, chả ai vội.

Nhưng tiền mua đậu nành với Boeing ở đâu ra? Ở công sức của dân Tàu, một nền kinh tế làm ra nhanh hơn sức trong nhà mua nổi. Làm ra quá nhiều, trong nhà tiêu không hết, thế là phần dôi phải chảy ra ngoài, xưa nằm trong trái phiếu Mẽo, nay thành đơn hàng cho nông dân Mẽo.

Còn phần hàng không vào được Mẽo thì đi đâu? Sang hàng xóm. Riêng tháng 8, xuất khẩu của Tàu sang Đông Nam Á tăng hơn 30% so với cùng kỳ. Đông Lào nằm ngay cửa. Tám tháng nay nhập từ Tàu gần 162 tỷ đô, tăng 37%, nhập siêu với Tàu gần 108 tỷ. Mà tính chung hàng Đông Lào nhập về, hơn chín phần mười là máy móc, linh kiện, nguyên liệu, Tàu lại là nguồn lớn nhất, nên cái đổ sang không chỉ là hàng ra chợ mà là cả cái ruột của nhà máy.

Mốc 10/1 là lần đối sổ tiếp chứ chẳng phải lần chốt. Mua đủ thì được thêm hạn, có khi ký được khung to hơn. Mua thiếu thì roi lại giơ lên. Đổi chác ở giữa thì còn bàn dài. Còn Đông Lào vẫn hứng hàng, anh công nhân Tàu vẫn đứng máy làm ra cái mà trong nhà mình không đủ sức mua.

Kẻ ăn không hết, người lần không ra.