Công ty 5.000 tỷ xử lý nợ xấu hoạt động thế nào, và vì sao người giữ tiền nên để ý lạm phát

Chính phủ vừa lập một công ty vốn 5 ngàn tỷ, Ngân hàng Nhà nước nắm trọn, để mua nợ xấu từ các ngân hàng. Nghe 5 ngàn tỷ thì to, nhiều bác dễ nghĩ đây là khoản tiền mặt bỏ ra gánh nợ giùm ngân hàng. Nhìn kỹ thì không hẳn vậy.

Nợ xấu cả hệ thống đến giữa năm nay đã hơn 310 ngàn tỷ. Lấy 5 ngàn chia cho 310 ngàn thì vốn công ty chỉ bằng khoảng một phần sáu mươi hai cục nợ. Con số ấy cho thấy công ty không được lập ra để mua đứt nợ bằng tiền mặt.

Ngoài mua theo giá thị trường, nó còn có thể ôm nợ xấu về rồi trả cho ngân hàng bằng trái phiếu đặc biệt, tức là một tờ giấy ghi nợ có kỳ hạn chứ không phải tiền. Ngân hàng chuyển khoản nợ đi, cầm tờ giấy về, bảng cân đối đỡ nặng hơn, dù vẫn phải trích lập dần theo kỳ hạn tờ giấy đó. Tờ giấy đó lại có thể đem cầm cố ở Ngân hàng Nhà nước để vay, nên ngân hàng có thêm vốn để cho vay tiếp.

Cục nợ thì chưa mất đi đâu cả. Nó được dời khỏi sổ ngân hàng và giãn ra theo kỳ hạn tờ trái phiếu, để tài sản đằng sau, nhiều trong đó là bất động sản, có thêm thời gian xử lý. Việc này cũng dễ hiểu khi nợ xấu đang nhích lên: bình quân từ 1,85% cuối năm ngoái lên 2,01%, riêng nửa đầu năm nay thêm khoảng 48 ngàn tỷ.

Nợ xấu giống cục máu đông trong mạch vốn. Ngân hàng ôm nó thì ngại cho vay mới, dòng tín dụng chậm lại. Dời nó sang chỗ khác thì vốn chảy tiếp. Mục tiêu ở đây là giữ cho tín dụng của cả nền kinh tế không bị tắc.

Với người đang giữ tiền, chỗ đáng để ý lại là chuyện khác. Khi tín dụng được giữ cho chảy đều thì lượng tiền trong nền kinh tế cũng tăng đều, và sức mua của mỗi đồng tiền thường mòn đi chậm rãi qua lạm phát. Tiền để yên một chỗ thì năm sau mua được ít hơn năm nay một chút.

Nên đừng bận tâm công ty 5 ngàn tỷ đủ hay thiếu. Để ý xem khoản tiền của mình có đang chạy kịp lạm phát hay không.