Đất nền gần khu công nghiệp khó được nhà máy kéo giá, vì tiền nhà máy ra khỏi hàng rào chủ yếu đi qua đồng lương công nhân. Quý III/2026, khu công nghiệp đã vận hành ở Hà Nội, Hải Phòng kín trên 86%, Hưng Yên trên 92%, trong khi căn hộ và đất nền giảm giá. Nhà máy ngoại trả tiền thuê đất bằng đô trả trước, còn lương bình quân khối FDI khoảng 10 triệu một tháng, nên phần lọt ra ngoài nhiều khả năng dừng ở phòng trọ.
Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên cho năm 2027, nhưng con số phình to không tự chảy vào túi người lao động. Phần tăng dễ dồn vào giá tài sản và lớp đứng gần dòng vốn trước, còn của cải chỉ ở lại lâu dài khi năng suất trong nước nhích lên nhờ vốn ngoại thực chất và chuyển giao công nghệ.
Tám tháng 2026, khối FDI xuất khẩu hơn 300 tỷ USD nhưng ròng chỉ còn khoảng 10 tỷ trên cán cân. Đô bán hàng quay ra trả linh kiện cho Trung Quốc, Hàn Quốc và trả lời cho chủ vốn; Việt Nam giữ lại tiền công, tiền đất, tiền thuế. Đô chỉ ở lại khi mình tự làm ra được linh kiện.
Xuất nhập khẩu tám tháng chạm kỷ lục 770 tỷ đô, nhưng cán cân đã lật từ xuất siêu 14 tỷ sang nhập siêu 20,5 tỷ chỉ trong một năm. Kim ngạch được khoe, chiều thì giấu: hàng mua từ Trung Quốc, bán sang Mỹ, phần ở lại chỉ là tiền công lắp ráp. Phần ở lại năm nay ngắn hơn năm ngoái, dù kỷ lục dài hơn.
Sản xuất phá kỷ lục mà tỷ giá vẫn căng không hề mâu thuẫn: tiền đồng được đúc trên nền đô chảy vào, mà đô tài chính đang bó lại. Tỷ giá căng hay dịu chỉ là mặt trận phòng thủ để giữ ổn định cho cả hệ thống, không phải để giữ cái ví của người cầm tài sản.