Cơ chế
Vì sao Việt Nam xuất siêu mà tiền không ở lại trong nước?
Xuất siêu của Việt Nam phần lớn là của nhà máy vốn ngoại: linh kiện nhập, lợi nhuận về công ty mẹ, tiền thuê đất trả trước bằng đô dừng trong hàng rào. Phần ở lại chủ yếu là lương công nhân và thuế, nên xuất siêu lớn không tự thành của cải trong nước.
Sai nếu
Doanh nghiệp trong nước xuất khẩu nhanh hơn nhập khẩu nhiều tháng liền, và phần giá trị gia tăng nội địa trong hàng FDI vượt một nửa.
Bằng chứng theo ngày
- · Đất nền gần khu công nghiệp: nhà máy kín chỗ vẫn khó kéo giáĐất trong khu thuê trả một lần, tiền về chủ khu và ngân sách; đất nền bên ngoài chỉ nhận được thứ người làm thuê tiêu hằng tháng. Một phòng trọ 1,3 triệu đã ăn hơn một phần tám thu nhập bình quân khối FDI khoảng 10 triệu; sức mua quanh khu mỏng dù nhà xưởng kín trên 86%.Tiền thuê phòng trọ công nhân chiếm bao nhiêu lương? Tính ra, một phòng trọ 10 m² ở Dĩ An giá 1,3 triệu đồng một tháng, chưa tính điện nước, bằng hơn một phần tám lương bình quân khối FDI năm 2025 là 10,17 triệu và gần một phần tư lương tối thiểu vùng I năm 2026 là 5,31 triệu.
- · Xuất siêu 1,82 tỷ là của FDI, 2027 đáng chờ vì máy về xưởngNhà máy ngoại mua linh kiện từ công ty mẹ và chuyển lợi nhuận về, nên mỗi đô xuất khẩu ước tính chỉ để lại 20 đến 25 xu tiền lương, đất và thuế. Xuất siêu 3,75 tỷ USD của khối FDI nửa đầu tháng 10/2026 vì thế không phải đô nằm lại trong ngân hàng Việt Nam.Một đô la xuất khẩu của nhà máy FDI để lại Việt Nam bao nhiêu? Ước tính 20 đến 25 xu mỗi đô, tính theo phần giá trị tạo ra trong nước (lương, đất, thuế); linh kiện nội địa mới 5 đến 10%. Đô của doanh nghiệp trong nước để lại 50 đến 60 xu, theo OECD TiVA số 2020.
Cơ chế này được soi lại mỗi tuần trong Report Tuần; Nội dung chỉ để suy nghĩ về cơ chế tiền, không phải khuyến nghị mua bán. Tự chịu trách nhiệm với quyết định của mình.