--- title: "Việt Nam đang ở đâu trên con đường hoá rồng: tín dụng 145% GDP, chạy đua giàu trước khi dân số già 2036" date: "2026-10-14" category: "Vĩ mô" tags: [] url: "https://tienthatvaloihua.com/viet-nam-dang-o-dau-tren-con-duong-hoa-rong-tin-dung-145-gdp/" summary: "Các nền kinh tế do nhà nước dẫn dắt như Nhật, Hàn, Đài Loan, Trung Quốc đều đi qua năm chặng giống nhau: xuất khẩu, bơm tín dụng cho tài sản phồng, đỉnh nợ, siết vỡ, rồi dân số già. Việt Nam đang ở khoảng cuối chặng một bước sang chặng hai, tín dụng đã bằng khoảng 145% GDP và thu nhập đầu người gần 5.000 USD. Cuộc đua thật là kịp lên nước giàu (ngưỡng hơn 14.000 USD) trước khi dân số vàng đóng lại quanh năm 2036." byline: "Tiền Thật và Lời Hứa" --- Mấy nước châu Á làm ăn kiểu nhà nước cầm trịch, từ Nhật, Hàn, Đài tới Trung, đứa nào cũng đi qua cỡ năm chặng na ná nhau. Nước sau cứ dẫm lên dấu chân nước trước, vì cùng một kiểu thôi: nhà nước nắm cái vòi tiền chứ đâu có để thị trường tự quyết. Đầu tiên bán sức lao động rẻ làm hàng xuất khẩu, có của ăn của để rồi thì bơm tín dụng cho đất với chứng phồng lên, tiếp nữa là nợ và giá tài sản leo tới đỉnh, siết lại thì hoặc vỡ cái bụp hoặc hạ cánh êm, cuối cùng dân già đi, cỗ máy chạy chậm dần rồi đứng. Nhật là đứa đi trọn cả năm chặng rồi. Năm 85 bị Mỹ ép cho đồng yen lên giá, thế là tiền rẻ chảy hết vào đất với chứng, chỉ số chứng khoán lên gần ba mươi chín ngàn điểm cuối năm 89, sang 90 vỡ cái bụp, mất mấy chục năm mới gượng lại được cái đỉnh cũ, giờ thành ông già. Trung thì mới đây thôi, bất động sản có lúc chiếm cỡ ba phần mười cả nền kinh tế, thằng Evergrande vỡ nợ năm 21, mà dân số nó giờ cũng già vùn vụt vì cái vụ bắt đẻ một con ngày xưa. Hàn thì tới khúc hụt hơi, giàu rồi mà sức đã hụt dần. Giờ tới lượt mình. Mình đang đứng khoảng cuối chặng một, một chân bước sang chặng hai với chặng ba. Dư nợ tín dụng của mình đã bằng cỡ một trăm bốn lăm phần trăm cả nền kinh tế, thuộc nhóm cao nhất khu vực, có ông còn lo nó leo lên tới một trăm tám. Mà tín dụng thì phần lớn năm nay chạy nhanh hơn tiền gửi vào, tức là cái túi tiền đang căng dần. Mình cũng nếm trước một miếng của chặng bốn rồi, hồi 2023 có một ông bất động sản ngã, kiểu Evergrande nhưng nhỏ hơn nhiều, nhưng mình siết rồi bơm lại nên chưa đi trọn cái chặng vỡ đó. Anh nói đi nói lại mãi rồi, nước mình dân giàu mà nước nghèo. Thu nhập đầu người giờ độ gần năm ngàn đô một năm. Cái ngưỡng để được gọi là nước giàu khoảng mười bốn ngàn rưỡi, tức là còn phải nhân lên gần ba lần nữa, mà đặt mục tiêu tận năm 2045. Muốn leo tiếp thì phải dựng cho được cái thị trường vốn với trung tâm tài chính, đỡ gánh cho ngân hàng. Chứ cứ dồn hết lên vai mấy ông ngân hàng mãi thì có ngày gãy lưng, phải kéo được dòng tiền thật từ Mỹ chảy qua Singapore rồi về. Cái đẩy mình đi nhanh là mình còn trẻ. Dân số vàng còn kéo tới khoảng 2036, mà đúng lúc này Mỹ với Nhật đang xoay dòng vốn về châu Á nên có người đỡ lưng. Nhưng cái chặn nằm ở chỗ mình chưa có công nghệ lõi trong tay. Ở chặng này mình vẫn là đứa bị người ta hút phần dôi, chứ chưa hút được của ai. Thế nên nói cho cùng, cuộc đua thật của mình không phải là leo nhanh hay chậm. Mà là có kịp giàu trước khi già hay không. Cái cửa trẻ đóng vào năm 2036, còn cái đích giàu thì mãi 2045, nếu cứ đi đúng nhịp mục tiêu thì hụt gần chục năm, đó là chuyện phải lo. Cứ hình dung thằng bé đang tuổi ăn tuổi lớn, khoẻ như vâm, nhưng nhà chưa có của. Nó phải làm giàu cho xong trước khi lưng còng gối mỏi. Chạy chậm một tí là thành ông già nghèo, vay thì đắt, nhìn người già bên Hàn bây giờ là thấy. Đấy, liệu mà tính. --- Chốt lại: Lằn ranh nằm ở hai con số chạy ngược nhau: thu nhập đầu người phải vượt mốc 14.000 USD, mà cửa dân số vàng thì đóng quanh 2036. Về đích trước thì thành nước giàu, trễ thì già mà chưa giàu. Vì sao Việt Nam lại buộc đi qua cùng những chặng mà Nhật, Hàn, Đài Loan, Trung Quốc đã đi, thay vì chọn một con đường riêng? Ai vặn sẵn cái khuôn đó, bài này gọi tên: [Vì sao chu kỳ kinh tế Việt Nam sẽ lặp lại con đường Nhật, Hàn, Đài, Trung dù làm giỏi hay dở](https://tienthatvaloihua.com/vi-sao-chu-ky-kinh-te-viet-nam-se-lap-lai-con-duong-nhat-han/) Nguồn: Tín dụng xấp xỉ 150% GDP: CafeF, 03/10/2026 (https://cafef.vn/tin-dung-da-xap-xi-150-gdp-chuyen-gia-goi-y-cach-mo-them-duong-dan-cho-von-dai-han-188261003225605605.chn); GNI đầu người 4.970 USD năm 2025: Thanh Niên, 02/07/2026 (https://thanhnien.vn/viet-nam-chinh-thuc-vao-nhom-thu-nhap-trung-binh-cao-185260702113247287.htm); Ngưỡng thu nhập cao trên 14.375 USD: Tuổi Trẻ, 02/07/2026 (https://tuoitre.vn/59-quoc-gia-nhom-thu-nhap-trung-binh-cao-muc-tang-truong-cua-viet-nam-duoc-ghi-nhan-100260702181642162.htm); Dân số vàng kết thúc năm 2036: VietnamNet, 2026 (https://vietnamnet.vn/du-bao-thoi-ky-co-cau-dan-so-vang-cua-viet-nam-se-ket-thuc-vao-nam-2036-pre2475339.html); Nikkei đỉnh 1989 thập kỷ mất mát: VnExpress, 2026 (https://vnexpress.net/nhung-thap-ky-mat-mat-cua-nhat-am-anh-tuong-lai-my-4036062.html); Evergrande vỡ nợ 2021 bất động sản 25-30% GDP Trung Quốc: Tuổi Trẻ, 09/12/2021 (https://tuoitre.vn/bloomberg-evergrande-vo-no-khoi-dau-su-sup-do-cua-mot-de-che-bat-dong-san-trung-quoc-20211209195310256.htm).